فرمت فایل:word (قابل ویرایش)
تعداد صفحات :642
فهرست مطالب :
پیشگفتار:
فصل اول: نقد چیست؟
فصل دوم: انواع نقد(نقدبیانی، نقدتاثیری،نقد تخیلی، نقد عملی، نقد غیرشخصی یا نقد بی طرف،نقد کاربردی، نقد نصی، نقد نظری، نقد نوین، اشتراک عینی
فصل سوم: نقدادبی چیست؟
فصل چهارم: تاریخچه ی مختصر نقد ادبی: یونان و روم(اریستوفان،سقراط و افلاطون، ارسطو، سیسرون، هوراس، سنکا) نقد ادبی در میان اعراب(جمحی، ابن قتیبه،حافظ)تاریخ نقد در ایران( محمد رادویانی، رشد و ضوابط، عنصرالمعالی،نظامی عروضی، محمد عوفی،خواجه نصیر ، شمس قیس، آذر بیگدلی)
فصل پنجم: نقد سنتی(نظریات منتقدان نقد سنتی، چگونگی برخورد منتقد سنتی با متن، زندگی شخصی و انحرافات احتمالی شاعر،توجه به تاریخ دوره ی شاعر، توجه به مسایل فلسفی و کلامی مزیت های نقد سنتی، محدودیت های نقد سنتی)
فصل ششم: نقد متنی یا تصحیح متون، مزیت های نقد فرمالیستی، محدودیت های فرمالیسم.
فصل هفتم: نقد نو
فصل هشتم: تاریخ نقد ساختار گرایی(عمده نظریات ساختار گرایان، امتیازات نقد ساختارگرا،اشکالات نقد ساختار گرایی)
فصل نهم: تاریخ نقد روانشناسنامه(نقد روانشناسانه داستان بچه مردم واپس زنی افکار ناخوشایند در ناخودآگاه، نقد هنر و ادبیات در نظریات آدلر، امتیازات نقد روانشناسنامه، محدودیت های نقد روانشناسانه).
فصل دهم: نقد اسطوره گرا(تاریخ نقد اسطوره گرا، مزایای نقد اسطوره گرا، محدودیت های نقد اسطوره گرا).
فصل یازدهم: نقدی بر داستان فیلم ماتریکس(نقد پست مدرنیسم،انتقاد از پست مدرنیسم).
فصل دوازدهم: فمینیسم(اصالت زن)
فصل سیزدهم:نگاهی به نقد نویسی در ایران
فصل چهاردهم: نقد و بررسی چند نمایشنامه: کارل یا سپرس(هملت، تکلمه ی مترجم، نگاهی به باغ آلبالوی چخوف، شازده کوچولو)
فصل پانزدهم: نقد عرفی
فصل شانزدهم: جهان، متن، منتقد
فصل هفدهم: راههای رفته و نارفته در نقد ادبی معاصر
فصل هیجدهم: تاملی بر نقد چپ امریکایی
فصل نوزدهم:نقد در میان فرهنگ و نظام
فصل بیستم:نقد مذهبی
فصل بیست و یکم: تاملاتی درباره ی تاریخ نقد جدید
فصل بیست و دوم: نوکلاسیسیسم و گرایشهای تازه ی زمان
فصل بیست و سوم: نمایشنامه ی رعنا
نقد چیست ؟
انواع نقد
نقد بیانی Expressive Cnticism
نقد تأثیری Impressionistic Criticism
نفد تخییلی Mimetic Criticism
نقد عملی Pragmatic Criticism
نقد کاربردی Criticism Practical Applied
نقد نصّی Ten Tual Criticism
نقد نظری Criticism Theoretical
نقد نوین New Criticism
اشتراک عینی Objective Correlative
نقد ادبی چیست ؟
تاریخچه ی مختصر نقد ادبی1
یونان و روم
اریستوفان
سقراط وافلاطون
ارسطو
سیسرون
هوراس
نقد ادبی درمیان اعراب
ابن قتیبه
جاحظ
تاریخ نقد در ایران
محمد رادویانی
رشید وطواط
عنصر المعالی
نظامی عروضی
محمد عوفی
شمس قیس
خواجه نصیر
آذر بیگدلی
یاداشت های فصل چهارم
نقد سنتی
توجه به تاریخ دوره ی شاعر
مزیت های نقد سنتی
یادداشت های فصل پنجم
نقد متنی یا تصحیح متون
مزیت های نقد فرمالیستی
محدودیت های فرمالیسم
نقد نو New Criticism
یادداشت های فصل هفتم
تاریخ نقد ساختار گرایی
عمده نظریات ساختار گرایان
امتیازات نقد ساختارگرا
نقد روانشناسانه
تاریخ نقد روانشناسانه
نقد روانشنا سا نه ی داستان « بچه مردم » 10
واپس زنی افکار ناخوشایند در ناخود آگاه
نقد هنر وادبیات در نظریات آدلر
محدودیت های این روش
نقدی بر داستان فیلم « ماتریکس »
نقد پست مدرنیسم
انتقاد از پست مدرنیسم
فمینیسم ( اصالت زن )
نگاهی به نقد نویسی در ایران 1
فصل هیجدهم
تاملی بر نقد«چپ» امریکایی
نقد مذهبی
فصل بیست و یکم
تاملاتی درباره ی تاریخ نقد جدید
ادبیات تطبیقی، که از دوازدهم اوت 1976 در
بوداپست (مجارستان) برگزار گردیده از ولک دعوت کردند تا درباره تاریخ نقد جدید خود سخنرانی ایراد کند. نوشته زیر ترجمه متن آن سخنرانی است.
گردانندگان هشتمین کنگره انجمن بین المللی
پیشگفتار :
این پایان نامه شامل مقالات ، ترجمه ،تألیف ،نویسندگان ومترجمانی چون دکتر حمیدرضا شایگان فر با کتاب نقد ادبی ومعرفی مکاتب نقد ، همراه با نقد وتحلیل شواهد و متونی از ادب فارسی است که نگارنده حدود ده سالی در دانشکده های ادبیات به تدریس نقد ادبی اشتغال داشته وبا توجه به شیوه ی کارکتاب یاد شده ، سعی کرده است کتاب حاضر را به زبانی ساده و به ویژه بر اساس نیاز دانشجویان ادبیات فارسی تألیف وتدوین کند0 وکتاب نماد ونمایش مجموعه مقالاتی از مارتین اسلین ،الکساندرامبیریکوس، رولان بارت، آندرو ویلیه، کارل یا سپرس وجلال ستاری است0ترجمه وتألیف این کتاب از جلال ستاری است، این کتاب شامل مقالاتی است اعم ازترجمه وتألیف، که نگارنده در بیست ونه شماره ی مجله ی نمایش(ازآبان ماه 1366، تا اسفند ماه 1368 ،کشتیبان راسیاستی گرد آمد)هنگامی که آن مجله به همت واستقامت لاله متقیان منتشرمی شد ، به چاپ رسانده است،به اضافه مقاله ی : آندری تارکوفسکی که مجال انتشارنیافت ودومقاله دیگر: ((مگرآب رفته به جوی بازآید)) و (( نگاهی برنقد نویسی درایران)) که قبلاً چاپ شده بودند،اما نه درمجله ی نمایش0
در گرد آوری چاپ مجدد مجموع این مقالات به صورت کتاب که به خواستِ ناشر در دومجله جامع ونشر می شود، تنها کار تازه ای که انجام گرفته وتصحیح بعضی اغلاط واشتباهات وافزودن پاره ای نکات برای توضیح بیشتر مطالب بوده است ونیز بتویب وتنسیق مقالات ، به صورتی که رشته ی پیوند آن ها با یکدیگرف بهتر نمودار گردد0 کتاب تاریخ نقد جدید از رنه وکدو ترجمه ی سعید ارباب شیرانی است که ترجمه ی جلد اول این کتاب از مجلات هفتگانه ی تاریخ نقد جدید : 1750 – 1950 تألیف رنه وکد منتقد ومورخ نقد ادبی است0موضوع بحث ولک دراین جلد نیمه دوم قرن هجدهم یعنی زمان اوج شکوفایی وزوال تدریجی نئوکلاسیسیسم در اروپاست0 ولک درآغاز کار برآن بود که این تاریخ را، چنانچه که در پیشگفتار خود برجلداول ذکر کرده است ، درچهار جلد به پایان برد، لیکن درطول حدود چهل سالی که به تألیف آن مشغول بود(اوایل دهه ی 1950 تا 1992، تاریخ انتشار جلد هفتم) متوجه شد که چهار جلد طرح مسائل مورد نظر اورا تکافو نمی کند وزا این رو بتدریج به شمار مجلدات افزود تا اینکه سرانجام نگارش تاریخ نقد جدید : 1750 – 1950 درهفت جلد به پایان رسید0 ( عناوین مجلدات دیگر در بخش مربوط به زندگی وآثار ولک آمده است) . واما ادوارد .و.سعید با کتاب جهان ، متن،منتقد که طرفدارانش او را ((پدیده)) ای درجهان اندیشه یا آگاهی انتقادی معاصر می نامند ومخالفانش به او لقب (( پروفسور ترور)) داده اند، درسال 1935 در اورشلیم فلسطین به دنیا آمد. درباره او گفته اند : (( پدیده ه ای محصول ترکیبی ،تاریخی که به ندرت خارج از حوزه شرق مدیترانه خاوری قابل تصور است))0 خانواده سعید از قدیمی ترین خانواده های مسیحی اورشلیم بود وهمین امر ازابتلا او را در منطقه ای که برخورد های مذهبی امری همه روزه است( البته به استثنای لبنان) درمعرض اندیشمندان به تلاطم ها ومقابله های عقیدتی وا می داشت0 وهمچنین است که هرگز دربرخوردهای خونین اعراب ویهودیان شکرت نکرد ! سعید برای تکمیل تحصیلات دبیرستانی وحضور در دانشگاه به امریکا فرستاده شد0 او در دانشگاه پرنستون زبان انگلیسی وتاریخ خواند ودر این دانشگاه بود که درحلقه تأیید پذیران از بلاء که مور منتقدی که سرحلقه منتقدان نو بود، درآمد0
تأثیر بلاک مور بر سعید بیش از هرچیز بر علاقه این دو به نوشتن ((مقاله )) واهمیت دادن به این (( شکل)) ادبی متکی است0 همان اهمیتی که منتقد بزرگ گئورک لوکاچ به مقاله می داد وآن را (( شعر دنیایی نثر)) می نامید0 همین جا باید گفت تأثیر لوکاچ بر سعید بی اندازه گسترده است وهمه آنچه را که لوکاچ به نام ((دیالک تیک زندگی )) (( مارکسیسم غیر عوامانه)) ، (( واقعیت ونه تصویر برداری از واقعیت)) اتحاد ذهنی(( شناسنده )) ودرعین شناخته شده )) و000 می نامید سایه سنگین خود را برآثار سعید انداخته است0(( ویکوومشیل فوکو البته پیش از این دو این گلدون از دیگرتأثیر گذاران بر این متفکر فلسطینی اند0
سعید تحصیلات خود را دردانشگاه ها روا ارد درادبیات تطبیقی ادامه داد وپایان نامه ی دکتری خود را درباره جوزف کنفراد نگاشت0اومشغول تحصیل وسپس تدریس درامریکا(دردانشگاه کلمبیا)شد0
دوکتاب معروف سعید که صرفاً به امر نقد واختصاصاٌ به نقد ادبی می پردازد عبارتند از سرآغازها ، آهنگ و روش وجهان،متن ومنتقد که اولی جایزه نقد ادبی لیونل تریلینگ را دریافت کرد ودومی مهمترین جایزه نقد ادبی امریکا به نام دنه ولک0ناگفته نماند که این دوجایزه به نام دومنتقد برجسته نام گذاری شده است0 سرآغازها، آهنگ وروش ، آن طورکه خود سعید می گوید،کتابی است که دراواخر زمستان 1967 نوشتن آن آغازشد وچاپ نخست آن در 19758 درآمد0درمقدمه چاپ بعدی سعید می گوید که کتابش را منتقدان جزوانواع
( نقد مرموز) یا وابسته به گروه ومنتقدان جدید)) خوانده اند وسپس شرح می دهد که چنین نیست واوتمایلی به (( غیر تاریخی)) بودن ،(( غیرعقلانی)) بودن وخلاصه(( مرموز)) جلوه نکردن ندارد وآنچه را که درخیال می پزد ودوست دارد که درعالم واقع ودرفرآیند (( تاریخی)) مصداق داشته باشد0وی دراینجا نیزیاد کوماچ را تلویحاً زنده می کند0اما مطلب به این سادگی نیست و واقعاً این کتاب یکی از ژوزف ترین آثارادوارد سعید است وبا این کتاب است که درعداد نظریه پردازان نقد ادبی معاصرازشارحان هوشمند آثار فوکو، ژاک دریدا، مدرنیست ها، وباقیات آن ها(سپامدرتیست ها ؟ ) قرارمی گیرد0بخش های کتاب جهان ،متن منتقد که به قول خود ادوارد سعید مدت دوازده سال طول کشید تا شکل نهایی خود را پیدا کرده وتوسط انتشارات دانشگاه هاروارد منتشرشود،با مقدمه ای درباره نقد عروضی شروع وبا مؤخره ای درباره نقد مذهبی خاتمه می یابد0
Tis hard to say to say, if greater want of skill
Appear in writing or in judging ill;
But, of the two , less dangerous is th'offence
To tire our patience , than mislead our sense.
Some few in that , but numbers err in this,
Ten censure wrong for one who
A fool might once himself alone expose ,
Now one in verse makes many more in prose.
Alexander pope
An Essay on criticism*
دشوار نیست بتوان گفت ناپختگی ، بیشتر
در نگارش بد بظهور می رسد یا دربد داوری کردن،
اما ، از این دو، اثری که سبب نقص انشاء
ایجاد ملال کند ازنقدی که درک ما را گمراه سازد کم زیان ترست0
معدودی از مصنفان هستند که در نگارش دچار لغزش می شوند اما بسیار کسانند که در داوری
خطا می کنند،
در برابر هر یک مصنّف بد ، ده منتقد بد وجود دارد؛
یک منصف کم مایه فقط خود را رسوا می سازد ،
اما بسیاری منتقدان سخن ناشناس با بررسی اثر آن یک تن خویشتن را رسوا می گردانند0
الکساندر پوپ
رساله درباره ی نقد
درباب چیستی نقد اندیشمندان ،نظریه پردازان بسیاری دراین حوزه صحبت کرده اند0 لذا خواهیم کوشید به اختصار اما مثمر ثمر آن را بررسی نماییم0
لفظ نقد(critique) فرانسوی معادل به انگلیسی (critic) آلمانی (kritlik) از ریشه یونانی (krinein) آمده است که به معنای قضاوت وداوری است0
اما لغت نقد را به معنی جدا کردن دینار و درهم سره ازناسره ، تمییزدادن خوب از بد، آشکار کردن محالسن معایب سخن است ونقد ادبی به معنی تشخیص معایب ومحاسن آثار ادبی می باشد0
[ نقد، بنابر یک تعریف، جداکردن سره از ناسره وسنجش واقع بینانه عیارِ اثرمورد بررسی ، وارزیابی آن است0 بواقع پیدا است اثر مورد بررسی [ نمایشنامه] اثری بی ارزش وعاری از اعتبار نیست یا اثری پرگوهر وگرانبها نیست بلکه منتقد کوششی بی غرض وصادقانه وبه منظور شناختی ودرک بهتر اثر به عمل می آورد وبا کاویدن نقطه ضعف ها وقوت ها راه را برای اصلاح واکمال هموار می سازد0]
ازاین منظر، پیداست هرگاه نقدی مبتنی بردقت وموشکافی وبدورازجنجال وغوغا و خالی از ستیز وپرخاش وهمراه با اطلاع وآگاهی بر اصول وآشنایی بقا رمز وراز کار انجام پذیرد در ایجاد فضای علمی ومناسب برای پیشرفت و همکاری های معنوی واساسی مثمر ثمر فایده خواهد بود0
بی جهت نیست که نقاد ومنتقد بقول (( Vor Armstrong Richards)) ( قاضی ارزش ها) تلقی شده است0
بهر حال ، تبار واژه ای (( کریتیک )) که درتمامی زبان های اروپایی به معنای جدا سازی و گاه داوری0 واژه ای که در دادرسی ها هم بکار می رفت0[ به جهت که برایند واژه ای crisis نیز( به معنای بحران) نیز ازهمین ریشه آمده است0 هر چند اجماع نظر دربین منتقدان هست که اصل واساس ریشه ی ، کریتیک، به یونان باستان می رسد ام آن معنا ها که امروزه از این واژه مستفاد می گردد عمری چندان کهن ندارد وسرچشمه های آن ها به سده ی روشنگری باز می گردد0 در یک سری از زبان های لاتین (criticus Grama ticus) تشخیص اصالت متن بود0
[ به زبان ساده یعنی؛ کارنقاد شناخت فاصله ی معنای اصیل، متن ومعنای امروز آن است0 همین واژه ی نقد ( کریتیک) از دیدگاه شکسپیر یعنی کنش آن کسی که کارش از مرزهای پذیرفته ای اخلاقی وحقوقی فراتر رود0 این واژه درعنوان کامل نمایش مولید کریتیک مکتب زبان معنایی خاص وتالزه دارد؛ شناختن0 درتمامی این مثال ها این واژه ی نقد استوار است به تقابل دوتایی0 یعنی تمایز نهادن میان درست ونادرست، خوب وبد، دانایی نادانی0
در ادبیات روشنگری کریتیک به معنای (( داروی اثر فکری یا پدیده های اجتماعی)) بود و هنوز هم این یکی از معناهای نقادی است0
این عقیده کسانی چون ژان ژاک روسو، ، ویکو پدید آورندگان دانشنامه ( 1770-1751) است0 بواقع فاقد کسی است که بتواند میان درست ونادرست تفاوت قایل شود0 واژه ی کرتیک )) به همین معنا در آثار کسانی چون میرزا اختصاصی آخوند زاده در رساله ایراد (1862) نوشته است :
این قاعده در پوریا [ منظور اروپا است uropa ] متداول است وفواید عظیمه در ضصمن آن مندرج0 مثلاً وقتی کسی کتابی تصنیف می کند0شخص دیگر درمطالب تصنیفش ایرادات می نویسد به شرطی که حرف دل آزار خلاف ادب نسبت به منصف درمیان نباشد وهر چه گفته آید به طریق ظرافت گفته شود0
این عمل را به اصطلاح فرانسه کریتیک می نامند و000
تعریف هگل فیلسوف نیز از نقادی الب توجه است0 درنظر وی نقد همان (( ادیسه ی روح)) است0 نگرش نقادانه از نظر وی یعنی خود آگاهی روح0
نقد ، آگاه شدن ناقد به موقعیت خویش است0 واژه ی مشهورفلسفی هگل یعنی (Aufhe bung) به معنای سنجش افکار وتعالی دادن است0 هگل در پیش گفتار پدیدار شناسی روح (1806) درباره ی این مبحث توضیح می دهد :
[ مدرنیته پله ای است در تکامل روح به سوی آزادی 0000روزگار مدرن دوران دگرگونی وتبدیل است دشوار نیست که دریابیم روزگار ما، زمانه ی زایش وانتقال به دورانی جدید است0 روح از آنچه تاکنون دنیایش بوده ودر آن جای داشت و به تصورش می آورد جدا می شود ، ومی خواهد این دنیا را به گذشته بسپارد او دیگر دگرسانی خویش است0] خود آگاهی روح مهمترین منش دوران جدید است واندیشه ی انتقادی بنیان این خود آگاهی است0هگل که بیان مدرنیته را،عنصرذهنی (( سوبژ کیتو)) می شناخت می نوشت به که آگاهی از خویشتن نیازمند آزادی ، تعمق فردیت ، استقلال کنش ومهمتر از همه انتقاد است0
هرچند نباید ازیاد برد که پیش ازسده ی هجدهم نقد به معنای داوری به کار نمی رفت اما خردمندانه ی بودند که به داوری روزگارشان وبه نقد اندیشه ها وآثار بپردازند0
سقراط داور روزگارش بود وراجربیکن به صراحت خود راه نماینده ی خرد،می خواند وخیلی ازاندیشمندان ناقد زندگی اجتماعی واموردیگر بودند بی آنکه چنین نامیده شوند0 [ شیلر نیز هنر نمایش را نقادی جامعه تلقی کرد0 ونقادی نمایش را کنشی اخلاقی می پندارد0]
پایان نامه پروژه نمایش (بسیار کامل)
